Press "Enter" to skip to content

Jak rozpoznać młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów?

Brak jednoznacznej przyczyny jest charakterystyczny dla schorzeń obejmujących stawy, m.in. reumatoidalnego zapalenia stawów, torbieli Bakera, łuszczycowego zapalenia stawów, dny moczanowej. W tym wpisie zajmiemy się kolejną chorobą o nieznanej etiologii – młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów. Jak sama nazwa wskazuje, schorzenie dotyka młodych ludzi, a konkretnie dzieci i młodzież do 16. roku życia. MIZS zajmuje nie tylko stawy, ale również inne narządy wewnętrzne, w związku z czym czasami objawy mogą skierować podejrzenie na zupełnie inną chorobę. Czy można w porę rozpoznać idiopatyczne zapalenie stawów? Jak przebiega to schorzenie i jakie wywołuje powikłania?

Co to jest MIZS?

Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów dotyczy wyłącznie dzieci do lat 16, przy czym pierwsze objawy mogą pojawić się zarówno w przedszkolu, jak i dopiero po wkroczeniu w wiek nastoletni. Schorzenie ma podłoże autoimmunologiczne (podobnie jak RZS i inne choroby stawów) – co oznacza, że prowodyrem niekorzystnych zmian w strukturze stawów jest układ odpornościowy, który traktuje zdrowe komórki jak czynniki chorobotwórcze wymagające zniszczenia. Co wywołuje błędną reakcję układu odpornościowego? Nie wiadomo, stąd przymiotnik „idiopatyczne” w nazwie – za pomocą tego terminu medycyna opisuje niejasne lub nie do końca poznane podłoże choroby.

W zależności od liczby zajętych stawów i objawów towarzyszących, wyróżniamy następujące rodzaje młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów:

  • MIZS nielicznostawowe(co drugi przypadek MIZS): przez pierwsze pół roku od zachorowania stan zapalny obejmuje najwyżej 4 stawy
  • MIZS wielostawowe  (najczęściej u dziewczynek): w ciągu pierwszych sześciu miesięcy stan zapalny rozwija się w co najmniej 5 stawach – zazwyczaj w niewielkich stawach dłoni i stóp, ale także stawie kolanowym, barkowym, biodrowym; zmiany występują symetrycznie i mogą obejmować również szyję, szczękę, a nawet oczy
  • MIZS uogólnione (rzadki przypadek): oprócz zapalenia stawów chorobie towarzyszą objawy ogólne takie jak gorączka, różowa wysypka, powiększenie węzłów chłonnych, bóle mięśni, powiększenie wątroby i śledziony; stan zapalny może obejmować także narządy wewnętrzne (osierdzie, opłucna)
  • zapalenie stawów z zapaleniem przyczepów ścięgnistych (najczęściej chłopcy po 6 r.ż.): obejmuje duże stawy kończyn dolnych oraz miejsca przyczepu ścięgien do kości;  choroba prowadzi także do ostrego zapalenia błony naczyniowej oka, zapalenia jelit, sztywności i bólu odcinka krzyżowego kręgosłupa
  • młodzieńcze łuszczycowe zapalenie stawów: współistnieje z chorobą skóry (łuszczycą), objawia się m.in. obrzękami palców i wżerami na paznokciach

Jeśli nie można z całą pewnością potwierdzić jednej z wyżej wymienionych jednostek chorobowych, objawy można zdiagnozować jako niezróżnicowane młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów.

Objawy idiopatycznego zapalenia stawów

Schorzenie wywołuje podobne symptomy jak inne choroby stawów, a więc: ból, obrzęk i ograniczenie sprawności zajętych stawów. W zależności od postaci MIZS dolegliwości mogą występować w obrębie jednego, dwóch, trzech, czterech, pięciu lub większej liczby stawów. Pacjenci skarżą się również na poranne zesztywnienie stawów (znów typowy objaw reumatyczny), które ustępuje w ciągu dnia. Jeśli stan zapalny obejmuje kończyny dolne, można zaobserwować u dziecka nieprawidłowy chód, a nawet utykanie. Poza symptomami ze strony układu ruchu, idiopatyczne zapalenie stawów wywołuje także objawy ogólne: gorączkę, osłabienie, wysypkę.

Jakie powikłania wywołuje MIZS?

Ponieważ choroba dotyka dzieci i młodzież – a więc organizm w trakcie intensywnego wzrostu – może mieć negatywny wpływ na rozwój fizyczny. Stan zapalny stawów może doprowadzić do trwałych deformacji, zaniku mięśni, a także przykurczów mięśniowych ograniczających ruchomość kończyny. W przebiegu MIZS często dochodzi również do zahamowania lub pobudzenia wzrostu kończyny – w efekcie zajęta stanem zapalnym noga może być krótsza lub dłuższa w porównaniu do zdrowej. Kolejnym charakterystycznym powikłaniem schorzenia jest zapalenie gałki ocznej, które może doprowadzić do poważnego uszkodzenia narządu wzroku i w konsekwencji do ślepoty.

Uogólnione idiopatyczne zapalenie stawów atakuje także inne organy, wywołując m.in. zapalenie osierdzia lub zapalenie opłucnej. Przebycie MIZS w dzieciństwie zwiększa ryzyko osteoporozy w późniejszym wieku.

Wczesne zdiagnozowanie i wdrożenie optymalnej terapii (iniekcje sterydowe, leki przeciwzapalne) może doprowadzić do trwałego wycofania choroby. Ważną rolę w leczeniu  MIZS odgrywa rehabilitacja, dzięki której można ograniczyć negatywny wpływ stanu zapalnego na rozwój młodego organizmu.

[Głosów:0    Średnia:0/5]

Be First to Comment

    Dodaj komentarz

    Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *