7 nieporozumień na temat reumatyzmu

Artykuł pochodzi z czasopisma "Złoty Środek" nr 1/2012, więcej informacji pod adresem http://www.reuma.idn.org.pl/publikacje.htm
Artykuł jest opracowaniem redakcyjnym przygotowanym na podstawie materiałów ze strony internetowej http://arthritis.about.com.

Wstęp:
Reumatyzm jest potocznym/niefachowym określeniem dotyczącym chorób układu ruchu. Najczęsciej rozumiany jako reumatoidalne zapalenie stawów (rzs), ale też choroba zwyrodnieniowa. Do chorób reumatycznych zalicza się obecnie ok. 300 jednostek chorobowych. Dzielimy je na zapalne jak np. rzs, zesztywniające zapalenie stawów (zzsk), łuszczycowe zapalenie stawów (łzs), toczeń rumieniowaty układowy (tru) oraz niezapalne m.in. tu wyróżniamy dobrze nam znaną chorobę zwyrodnieniową.

Nieporozumienie nr 1: Reumatyzm jest chorobą ludzi w starszym wieku
Fakt: Na choroby reumatyczne zachorować może każdy.

  • dzieci
  • młodzież
  • osoby w wieku dojrzałym

Niektóre choroby częściej dotykają kobiet jak :

  • Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), i toczeń dotykają Dna moczanowa I zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) są bardziej typowe dla mężczyzn
  • Ryzyko wystąpienia Łuszczycowego zapalenia stawów (ŁZS) jest takie samo u kobiet jak i u mężczyzn.
  • Z wiekiem rośnie zachorowalność na chorobę zwyrodnieniową stawów.

Nieporozumienie nr 2 - Reumatyzm jest wywołany przez zimny i wilgotny klimat.
Fakt: Klimat nie wywołuje ani też nie leczy reumatyzmu.
Przez długi czas panowało przekonanie, że reumatyzm jest spowodowany zimnem i wilgocią. Przeniesienie się do ciepłego i suchego klimatu niektórzy traktowali jako rodzaj leczenia. Logicznie można by wyciągnąć wniosek, że jeżeli ciepły klimat leczy reumatyzm to np. w Kalifornii nie byłoby takich chorych. Zużycie chrząstki stawowej, jej uszkodzenie z powodu zapalenia sprawia ból i powoduje utrudnienie ruchu stawu w każdym klimacie.
Wiadomo, że :

  • Ciepło może działać kojąco.
  • Ludzie zarówno zdrowi jak i chorujący na choroby reumatyczne w ciepłym klimacie często czują się lepiej.
  • Ciepło jest wykorzystywane szeroko w rehabilitacji leczniczej
  • Ciepło może zmniejszać objawy reumatyzmu tak jak gorąca kąpiel.
  • Życie w ciepłym klimacie zmniejsza ryzyko związane z poruszaniem się po śniegu i lodzie.

Nieporozumienie nr 3 – Reumatyzm można wyleczyć.
Fakt: Nie ma naukowych dowodów na wyleczenie pełne wyleczenie chorób reumatycznych .
Współczesna medycyna mimo olbrzymiego postępu nie dysponuje lekami gwarantującymi wyleczenie schorzeń reumatycznych.. Celem leczenia jest spowolnienie i optymalnie zatrzymanie postępu choroby..
Ponieważ choroby reumatyczne są chorobami przewlekłymi ważne aby pacjenci mieli podstawową wiedzę na temat swojej choroby, jej przebiegu, zagrożeń z niej wynikających tak by ułatwić sobie radzenie w codziennym życiu.

Nieporozumienie nr 4 – Reumatyzm jest wywołany złą dietą.
Fakt: Nie ma dowodów naukowych, że jakiekolwiek specjalne jedzenie wywołuje lub przeciwdziała reumatyzmowi.
Było mnóstwo spekulacji na temat powiązań reumatyzmu i stosowanego sposobu żywienia. Jest oczywiste, że pożywna, dobrze zbilansowana dieta i idealna waga poprawiają stan zdrowia i samopoczucie Jest kilka przykładów powiązania diety z chorobą jak np. dieta bogato purynowa i ryzyko wystąpienia dny moczanowej .
Warto zaznaczyć, że uczulenie na niektóre produkty spożywcze może zaostrzyć zapalenie stawów.

Nieporozumienie nr 5 – Reumatyzm to tylko drobne dolegliwości bólowe.
Fakt: W chorobach reumatycznych ból jest niewątpliwie dominującym objawem i jest to
pojęcie stale ugruntowywane przez reklamy telewizyjne pokazujące, że wystarczy wziąć tabletkę aspiryny, czy inny środek przeciwbólowy, a dolegliwości bólowe znikną.
Reklamy ograniczone jedynie do celów handlowych nie przekazują wiedzy na temat chorób reumatycznych i pogłębiają poziom nieświadomości ludzi, nie zdających sobie sprawy z konieczności agresywnego leczenia specjalistycznego choroby.
Gdy osoba jest dotknięta schorzeniem reumatycznym, zmiany chorobowe mogą przejawiać się:

  • Bólem i zniszczeniem stawów
  • Obrzękiem stawów i zwiększonym uciepleniem
  • Ograniczeniem zakresu ruchu w stawach
  • Zniekształceniami stawów

Mogą wystąpić tez objawy ogólne jak :

  • Stałe zmęczenie
  • Utrata wagi ciała
  • Zaburzenia snu
  • Objawy depresji

Nieporozumienie nr 6 – “Wczoraj czułaś się dobrze… dlaczego jesteś zmęczona dzisiaj?”
Fakt: W przebiegu reumatyzmu obserwuje się wahania stanu zdrowia.
W chorobach zapalnych stawów obserwuje się okresy ataków choroby i jej remisji (wyciszenia). Jest to trudne do zrozumienia przez rodzinę i przyjaciół. Ponieważ jednego dnia chory czuje się lepiej a już następnego może nieporównywalnie gorzej to, niektórzy sądzą niesłusznie, że te wahania stanu zdrowia są „w głowie” chorego.
W chorobach reumatycznych dobre dni mieszają się z gorszymi . W niektóre dni ból i zmęczenie są nie do zniesienia i uniemożliwiają codzienne nawet proste czynności . Dlatego tak ważne jest zachowanie właściwych proporcji pomiędzy aktywnością i wypoczynkiem i mierzenie „sił na zamiary”

Nieporozumienie nr 7 – “Jeżeli masz reumatyzm, to nie możesz…”
Fakt: Jest wiele osób z chorobami reumatycznymi , które mogą wiele robić.
Ograniczenia chorych mogą prowadzić do nadopiekuńczości ze strony osób bliskich. Czasami ludzie czynią zbyt wiele, aby pomagać chorym na zapalenie stawów. Choroba może ograniczyć fizyczne możliwości, ale nie można postrzegać chorych tylko jako zależnych od innych inwalidów. Trzeba pozwolić im wypracować własne metody pokonywania trudności. Jednak jeśli również konieczna jest pomoc chory powinien nauczyć się o nia poprosić i korzystać z udogodnień poprawiających sprawność (np. przyrządów) Będąc chorym w miarę możliwości jak najdłużej trzeba zachować niezależność i pamiętać o własnych zainteresowaniach i pasjach.